Tomasz Kubalica

PhD, DSc

associate professor of philosophy at the Institute of Philosophy, University of Silesia in Katowice, Poland

Areas of research interest:

AOS Systematic

Axiology, Ethics of Scientific Research, Philosophy of Law, Critical Philosophy

AOS Historic

Modern Philosophy, esp. I. Kant, Neo-Kantianism

AOC

Philosophy, Ethic, Jurisprudence, Management R&D

My Writings (POL):

  • przez Tomasz Kubalica
    Anonimowość chcemy postrzegać jako gwarancję prywatnego bezpieczeństwa w Internecie, ochronę danych osobowych przed profilowaniem i inwigilacją. Pojawia się jednak wątpliwość. Jeśli wszystko w Internecie będzie anonimowe, kto obroni nas przed manipulacją trolli w służbie samodzierżawcy? Jak anonimowość służy społecznemu zaufaniu? Co z przejrzystością i transparentnością?Średniowiecze wykształciło przekonanie o wyższości anonimowych dokonań artystycznych i naukowych. Takie dzieła były uważane za lepsze, gdyż powstałe jedynie na chwałę Boga, a nie ludzkiego twórcy. Ich autor był traktowany jak Boży przedstawiciel na Ziemi bliższy Absolutowi niż odbiorcom. Takie ujęcie trąci jednak naiwnością, gdyż nie daje żadnych gwarancji przed arbitralną uzurpacją do roli boskiego posłańca. […]
  • przez Tomasz Kubalica
    Apokaliptyczny jeździec wojny nadrobił stracony dystans wobec zarazy i również zagościł w Europie. Oba nieszczęścia szybko przekonały nas, jak bardzo kruche jest nasze poczucie bezpieczeństwa i praworządności. A ich przyczyny tkwią głęboko w ludzkiej naturze.Wojna jest przede wszystkim sprawą polityki, a nie filozoficznej refleksji. Niemniej jednak warto zastanowić się nad jej przyczynami oraz nad prawnymi środkami jej przeciwdziałania. Taką refleksję podjął — w reakcji na rozbiory Polski — Immanuel Kant w pracy Ku wieczystemu pokojowi z 1795 roku, gdzie nie tylko diagnozuje źródła wojen, ale podaje również propozycje antywojennego lekarstwa. Autor traktatu w poczuciu skromności szkolnych mędrków wobec zarozumialstwa polityków dostrzega, że władze lubią powoływać […]
  • przez Tomasz Kubalica
    Powszechnie uznajemy wolność słowa za konieczny warunek demokratycznego państwa i społeczeństwa obywatelskiego. Często wolność słowa okazuje się jednak przyzwoleniem na mówienie wszystkiego, w tym również na tak zwaną mowę nienawiści. W naszym stosunku do wolności słowa znajdujemy się w nieustannym wewnętrznym klinczu między Scyllą cenzury a Charybdą inwektywy i obrazy. Czym zatem jest wolność słowa? Czy jest ona w ogóle możliwa? Jak rozumieć tę wolność? I za co należy ją cenić?Zrozumienie istoty wolności słowa wymaga wstępnej refleksji nad językiem jako takim, ponieważ wolność jest wartością dotyczącą języka. Zrozumienie istoty języka nie jest jednak łatwe, gdyż opiera się on na złożonych zjawiskach […]
  • przez Tomasz Kubalica
    Negacja w prawie nie sprowadza się jedynie do banalnego „nie” w treści przepisu czy stanowiska procesowego. Może oznaczać unieważnienie czynności, zaprzeczenie faktom, odmowę nadania skutków prawnych — a każdy z tych przypadków uruchamia inne mechanizmy argumentacji i interpretacji. Od literalnej negacji w treści umów, przez konstrukcje typu »non liquet«, po subtelne różnice między zaprzeczeniem a wyłączeniem — prawnicza refleksja nad negacją prowadzi do pytań o granice odpowiedzialności, znaczenie milczenia oraz o to, kiedy „nie” oznacza naprawdę „nie”.Negacja to pojęcie, które w prawniczym uchu musi brzmieć znajomo, a zarazem niepokojąco wieloznacznie. W sali sądowej przybiera postać ostrza — precyzyjnie wymierzonego w argument przeciwnika, w konstrukcję aktu oskarżenia, w ważność […]
  • przez Tomasz Kubalica
    Co się dzieje, gdy nasze słowa zostają przeinaczone? Gdy ktoś zawłaszcza nasz głos i obraca przeciwko nam, podważając nasze odczucia i doświadczenia? Jak zachować wtedy zaufanie do własnej percepcji i osądu. W takiej sytuacji zaczynamy wątpić nie tylko w nasze przeżycia, ale także w swoją wartość. Ten mechanizm przemocy psychicznej jest znany jako »gaslighting«.Taka forma przemocy nie ogranicza się jednak tylko do indywidualnych relacji, lecz ma również swój odpowiednik zbiorowy i nazywa się zawłaszczeniem kulturowym. Zjawisko zawłaszczenia kulturowego, coraz częściej jest odkrywane w globalnym obiegu treści, budzi liczne kontrowersje i pytania natury etycznej. Polega ono na wykorzystywaniu elementów jednej kultury przez […]